تقویم تاریخ

 

تاريخ ايران

22آبان 1287 - 13نوامبر : شیخ فضل الله نوری رسماً به‌جنگ با انقلاب مشروطه بر خاست

 

22 آبان سال 1287 خورشیدی در اجتماع مخالفان مشروطیت در باغشاه تهران، شیخ فضل الله نوری مشروطیت را مغایر شرع اعلام كرد و آخوندهای مرتجع و چماقداران طرفدار او نامه ای خطاب به‌محمدعلی شاه مستبد كه در همان محل اقامت داشت نوشتند و به‌جمع آوری امضاء پرداختند. شیخ فضل الله نوری ضدیت شدیدی با مجلس شورایی كه برآمده از نمایندگان مردم باشد داشت و ورد كلامش ”العوام اضل من الآنعام” بود، یعنی ”مردم عامی گمراه تر‌از حیوانات هستند”. شیخ فضل الله نوری پیشوای تاریخی خمینی بود. خمینی نیز مردم را در حكم ”صغار” یعنی كودكان نابالغ می‌دانست كه نیاز به‌ولی فقیهی مثل او دارند. خمینی نیز ضدیت دیوانه واری با حاكمیت مردم داشت و می‌گفت اكثرهم لایعقلون. 5 روز بعد از نامه شیخ فضل الله محمد علیشاه حكم به‌الغاء مشروطه داد.

 

 

23آبان 1354 - 14نوامبر : سالروز درگذشت استاد سعید نفیسی

 

سعید نفیسی فرزند علی اكبر ناظم الاطباء كرمانی از محققان و ادیبان معاصر ایران است كه در روز 23 آبان سال 1354 در تهران در گذشت. سعید نفیسی تحصیلات دانشگاهی خود را در اروپا گذراند و در سال 1308 به‌تدریس در دانشكده‌های حقوق و ادبیات تهران پرداخت و به‌عنوان استاد در دوره‌های فوق لیسانس و دكتری به‌مدت 20 سال در دانشگاه تهران درس داد. سپس به‌تحقیقات روی آورد. از او آثار متعدد ادبی چه در زمینه تألیف و چه در ترجمه برجای مانده است. آثاری نظیر ماه نخشب، فرهنگنامه پارسی، نثر فارسی معاصر، درفش ایران و شیرو خورشید، ایران در صد و هفتاد سال اخیر، تاریخ بیهقی در دوجلد، هم‌چنین ترجمه كتابهایی نظیر تاریخ قرون حاضر، تاریخ تركیه ، افسانه‌های گریلف و... از اوست. فرهنگ فرانسه به‌فارسی در دوجلد حاصل كار سعید نفیسی است.

 

 

24آبان 367 - 15نوامبر : فتح كابل توسط سبكتكین

 

24 آبان سال 367 هجری شمسی برابر با 15 نوامبر سال 988 میلادی سبكتكین ازسران طوایف معروف به«تركان غز» كابل را تصرف كرد كه مورخان این روز را سالروز تأسیس حكومت غزنویان می‌دانند كه بیشتر بر شرق ایران حكومت كردند. غزنویان به‌دنبال ضعف و فسادی كه در سلسله سامانیان به‌وجود آمد بر آنان چیره شدند. معروفترین حاكم غزنویان ، سلطان محمود غزنوی بود كه پس از سبكتگین حكومت را در دست گرفت و فتوحات وسیعی به‌دست آورد. برخی از بزرگترین شعرا و ادیبان ایران نظیر فردوسی ، عنصری و فرخی در دوران حكومت غزنویان میدان كار ادبی و بارور كردن فرهنگ ایران پیدا كردند.

 

 

25آبان1293 - 16نوامبر : درگذشت ستارخان سردار بزرگ ملی و برجسته‌ترین سمبل انقلاب مشروطه

 

25آبان سال1293 قهرمان بزرگ انقلاب مشروطیت ایران خاموش شد. ستارخان كه مقاومتی حماسی را با گروهی اندك از یاران دلیرش از محله امیرخیز تبریز آغاز كرده‌بود با فداكاری و رشادت خود نقش بسزایی در پیروزی انقلاب مشروطه داشت. اما با روی كارآمدن دولت سپهدار تنكابنی و با از راه رسیدن میوه‌چینان و دشمنان استقلال و آزادی برای فرونشاندن شور آزادیخواهی در مردم و جدا كردن ستارخان از آنها، سردار ملی را به‌پارك اتابك در تهران تبعید كردند و قانون خلع سلاح مجاهدین را به‌اجرا گذاشتند پس از حمله به‌محل استقرار سردار ملی و مجاهدان همراهش در پارك اتابك ستارخان مجروح گردید و چهارسال بعد در بیست و پنجم آبان 1293 بدرود حیات گفت. مردم تهران سردار ملی را در شهر ری به‌خاك سپردند. لغتنامه‌‌‌‌‌‌‌دهخدا در مورد ستارخان می‌نویسد: ستارخان روی ایران را در اوایل قرن چهاردهم هجری در تمام خارجه سفید گردانید... مقاومت سخت این شخص كه از طبقه‌‌‌‌‌‌‌سوم مردم بیرون آمده بود در مدت یازده ماه تمام در مقابل چهل هزار نفر قشون بیرحم خونخوار دولتی تولید حسن احترام و اعجاب و تحسینی برای او و برای عموم ایرانیان در تمام دنیا نموده كه نظیرش را در تاریخ ایران در دو سه قرن اخیر سراغ نداریم.

 

 

25آبان1347 - 16نوامبر : درگذشت رهی معیری

 

25 آبان سال 1347رهی معیری غزلسرای معاصر بر اثر ابتلاء به‌سرطان در تهران درگذشت. رهی معیری در سال 1288 در تهران و در خانواده ای از رجال عهد ناصری دیده به‌جهان گشود. رهی معیری كه تخلص وی در شعر ”رهی” بود غزلیات و اشعار بسیاری را به‌مدت 30 سال كار ادبی سرود. او هم‌چنین در موسیقی و نقاشی هم مهارت داشت‌. ”رهی” در زمنیه‌های مختلف شعر قدیم فارسی استادی مسلّم بود و ترانه‌های او در نوع خود از لطیف ترین تصنیف های زبان فارسی است.

 

 

28آبان1366- 19نوامبر : ایران - كنترا و برملاشدن یكی دیگر از دجالیتهای خمینی

 

روز 19 نوامبر 1987 برابر با 28 آبان 1366 کمیسیون ویژه کنگره آمریکا معروف به‌کمیسیون " ایران - کنترا " گزارش نهایی خود را صادر کرد و رونالد ریگان رییس‌جمهور وقت را مسئول اعمال خلاف قانون دستیارانش در این زمینه معرفی كرد. خمینی برای خرید سلاح از آمریكائیان، به‌منظور تدوام جنگ با عراق وارد یكسری معاملات سری با طرف حسابهای آمریكایی شده و درحالی‌كه این معاملات را در پس شعر و شعارهای ضد آمریكایی پنهان ساخته بود میلیونها دلار مبلغ پرداختی برای سلاحها را به‌حساب ضد انقلابیون نیكاراگوئه كه به‌كنتراها معروف بودند واریز می‌كرد زیرا در ظاهر رژیم ایران تحت محاصره اقتصادی آمریكا بود. این معاملات پنهانی مایه‌‌‌‌‌‌‌رسوایی داخلی و بین‌المللی برای خمینی بود.

 

 

30آبان(133سال قبل از اسلام ) - 21 نوامبر488 : سر آغاز جنبش « مزدك »

 

21 نوامبر سال 488 میلادی، مزدك عقاید اقتصادی ــ اجتماعی خود را كه بر مبنای عدالت اجتماعی و توزیع عادلانه ثروت بود، اعلام داشت كه مورد مخالفت آخوندها و روحانیون آن زمان قرار گرفت. مزدك پسر بامداد، یك روحانی زرتشتی، از شهر استخر فارس ( شیراز ) بود و گفت كه عقاید او تفسیر درست آموزشهای زرتشت است كه هدفی جز نیكبختی بشر ندارد و زمانی این نیكبختی تحقق خواهد یافت كه برابری انسانها تامین شود‌. باید مالكیتها عمومی‌باشد و هركس در حد نیاز خود از محصول و تولیدات استفاده كند‌. خدا انسانها را هنگام تولد برابر می‌آفریند و باید این برابری در طول حیات آنان حفظ شود‌. آزادی موهبت بزرگی است، ولی بدون برابری اجتماعی ــ اقتصادی آزادی احساس نخواهد شد. اما پس از چندی مزدك و طرفداران او از طرف روحانیون و دربار انوشیروان مورد حمله قرار گرفتند و سربازان كه مزدكیان را احاطه كرده بودند شمیشركِش هجوم بردند و آنان را از دم تیغ گذرانیدند و ظاهرا تمام رؤسا و خود مزدك در این واقعه به‌قتل رسیدند.

 

 

30آبان1288 - 21نوامبر : لقب سردار ملی برای ستارخان

 

30آبان سال 1288 خورشیدی مجلس شورا به‌پاس جانفشانیهای ستار خان و باقر خان به‌احیاء مشروطیت، به‌ستارخان لقب « سردار ملی » و به‌باقرخان « سالار ملی » داد.

 

 

 

تاريخ جهان

13 نوامبر 1460 - 22 آبان : درگذشت هانری مبتكر راههای دریایی

 

13 نوامبر سال 1460 میلادی هانری شاهزاده پرتغالی معروف به‌«هانری دریا نورد» كه از او به‌عنوان مبتكر یافتن راههای دریایی به‌سرزمین های دیگر توسط اروپاییان نام برده می‌شود در 66 سالگی در گذشت.

 

 

13 نوامبر 1946 - 22 آبان : اختراع ابر مصنوعی

 

13 نوامبر سال1946برای نخستین بار در آمریكا عمل بارور كردن مصنوعی ابرهای طبیعی برفراز كوههای «گری لاك» ماساچوست آزمایش شد و برف سنگینی بر زمین نشست.

 

 

14نوامبر1910 - 23آبان : پرواز نخستین هواپیما از عرشه یك كشتی

 

14 نوامبر سال1910 در آمریكا نخستین هواپیما از عرشه یك كشتی در ابهای نورفك (ویرجینیا) به‌پرواز درآمد و زمینه ای برای ساختن ناو هواپیمابر ایجاد شد.

 

 

14 نوامبر1918-23آبان : اعلام موجودیت جمهوری چكسلواكی

 

14 نوامبر سال 1918 جمهوری چكسلواكی به‌ریاست مازاریك اعلام موجودیت كرد. این جمهوری بعد از جنگ جهانی اول و شكست امپراتوری اتریش به‌وجود آمد.

 

 

15 نوامبر1630-24آبان : درگذشت كپلر، ستاره‌شناس آلمانی

 

15نوامبر سال 1630 میلادی یوهان كپلر یكی از بزرگترین ستاره شناسان قرن هفدهم میلادی در شهر راتیسبون در در نهایت فقر درگذشت. كپلر در شهر ویل آلمان بدنیا آمد و پس از اتمام تحصیلات خود، تحقیق در علم نجوم را آغاز كرد و پس از تیكوبراهه، ریاضی‌دان بزرگ آلمانی، كرسی استادی ریاضیات و نجوم را در دانشگاه عهده‌دار شد. او نظریات كپرنیك مبنی بر چرخش سیّارات به‌دور خورشید را تكمیل نمود و دستاورد تحقیقاتی بزرگ خود را در 1609 منتشر كرد كه حاكی از این نظریه بود كه هر سیّاره در یك مدار بیضی‌شكل بدور خورشید می‌گردید. او هم‌چنین اعلام كرد كه مربع مقدار زمان دوران سیاره متناسب با مكعب فاصله متوسط آن از خورشید است. نظرات و تئوریهای مزبور و نظریات دیگر كپلر مبنای دانش نجوم امروزی قرار گرفته است.

 

 

15 نوامبر1920-24آبان : نخستین جلسه جامعه ملل

 

15 نوامبر سال 1920 جامعه ملل كه در پی جنگ جهانی اول برای جلوگیری از جنگ دیگری ایجاد شده بود با شركت نمایندگان 41 كشور و بدون حضور آمریكا و شوروی نخستین جلسه خودرا در شهر ژنو تشكیل داد. جامعه ملل نتوانست جلوی جاه طلبی هیتلر و ایجاد جنگ جهانی دوم رابگیرد و در آستانه‌یاین جنگ فروپاشید، بلافاصله بعد از جنگ جهانی دوم سازمان ملل متحد جایگزین جامعه ملل قبلی شد.

 

 

17 نوامبر1973-26آبان : قیام دانشجویان و كارگران یونانی علیه دیكتاتوری سرهنگها

17 نوامبر سال 1973 دانشجویان و شماری از كارگران یونانی علیه دیكتاتوری سرهنگها بپاخاستند و برای آزادی مملكت خویش از ستمگران به‌تظاهرات و درگیری پرداختند. در خلال آن قیام و سركوب خونین 37 تن جان باختند. حكومت سرهنگها در یونان در پی كودتای 24 آوریل 1967 بر ضد دولت انتخابی كارامانلیس روی كار آمد و ریاست این دولت با سرهنگ «جورج پاپادوپولوس» بود كه به‌دنبال قیام دانشجویان در سال 73 و نفرت بین‌المللی از آن حكومت، توسط كودتای دیگری سرنگون گردید و راه برای آزادی یونان بازشد.

 

 

17 نوامبر1869- 26آبان : سالروز گشایش آبراه سوئز

 

17 نوامبر سال 1869 آبراه سوئز آغاز به‌كار كرد.این آبراه دریای مدیترانه را به‌دریای سرخ وصل می‌كند. طول این كانال 168 كیلومتر است و توسط مهندس فرانسوی «فردیناند دو لسپوس» ساخته شد. این آبراه مسیر كشتیهایی كه از آسیا به‌اروپا رفت و آمد داشتند و مجبور بودند آفریقا را دور بزنند به‌اندازه محیط قاره آفریقا كوتاه كرد. كانال سوئز در زمان جمال عبدالناصر رییس‌جمهور فقید مصر ملی شد و از حاكمیت انگلستان خارج گردید.

 

 

17 نوامبر1844-26آبان : درگذشت روبرت اوئن فرضیه پرداز سوسیالیسم تعاونی

 

17 نوامبر سال1844 درگذشت «روبرت اوئن Robert Owen» نظریه پرداز سوسیالیسم تعاونی است.
اوئن كه در 14 می‌در نزدیكی ولز در غرب انگلستان متولد شده بود، با این عقیده که جامعه باید عاری از فقر، جنایت و بیماری باشد و مردم با شادی و خوشبختی و بدون ترس و هراس از آینده و در نهایت خوش بینی زندگی کنند طرح مدینه فاضله خود را نوشت. روبرت اوئن این عقیده را اعلام داشت که کشاورزی و صنعت و سایر منابع تولید که محصول آنها مورد نیاز همگانی مردم است باید به‌صورت تعاونی اداره شوند و محصول آنها مستقیما از تولید کننده به‌دست مصرف کننده برسد تا به‌سود هر دو طرف باشد و گفت که در این صورت است که دلالها که بدون انجام كار مفید، از تولید کننده و مصرف کننده استفاده می‌برند جذب کار تولیدی می‌شوند و جامعه نیرومند و ثروتمند می‌گردد و طبقات اجتماعی به‌تدریج از میان می‌روند و یا تفاوت سطح این طبقات به‌حداقل می‌رسد. نظریات وی بعدا توسط سایر سوسیالیستها به‌چالش كشیده شد.

 

 

17 نوامبر1970-26آبان : فرود لونوخود بر كره ماه

 

17 نوامبر سال1970 كشور شوروی سابق اعلام كرد كه ”لونوخود” یك وسیله نقلیه خودكار را بر كره ماه فرود آورد.

 

 

18 نوامبر1477-27آبان : كشف «دماغه امید نیك»

 

18 نوامبر سال 1477 بارتولومو دیاس ، دریانورد پرتغالی به‌منتهی الیه قاره آفریقا رسید و آنجا را كه دو اقیانوس اطلس و هند با هم تلاقی می‌كنند دماغه توفانها نام نهاد، ولی پس از بازگشت به‌پرتغال و دادن گزارش كار خود به‌پرنس جان دوم رئیس كشور پرتغال، جان دوم نام دماغه كه باب تازه ای را به‌روی اروپاییان می‌گشود به‌«دماغه امید نیك» تغییر داد كه هنوز به‌همین نام باقی است. دماغه‌‌‌‌‌‌‌امید نیك قطعه‌‌‌‌‌‌‌انتهایی افریقا را از طرف جنوب غربی تشكیل میده و از سوی مغرب باقیانوس اطلس و از جنوب به‌اقیانوس هند و از سمت شمال به‌رودخانه‌‌‌‌‌‌‌ارانژ و از سوی شرق به‌كوههای استورم و رودخانه‌‌‌‌‌‌‌كی محدو است و امروزه یكی از ایالات جمهوری افریقای جنوبی را تشكیل می‌دهد.

 

 

19 نوامبر1827- 28آبان : درگذشت شوبرت موسیقیدان بزرگ اتریشی

 

فرانتس شوبرت موسیقیدان معروف اتریشی در روز 19 نوامبر سال 1827 در گذشت و نزدیك گور بتهوون مدفون شد. شوبرت از نوابغ موسیقی جهان بشمار می‌رود. پدرش كه مدیر مدارس حومه شهر وین بود و از كودكی استعداد فرزندش را به‌موسیقی تشخیص داده بود اورا به‌مدرسه موسیقی سپرد. شوبرت مدت كوتاهی هم معلم مدرسه بود ولی همواره آهنگ می‌ساخت و برای خود یك تیم مركب از یك شاعر، یك خواننده و دو نوازنده تشكیل داده بود
و لحظه ای از فكر نوشتن یك آهنگ تازه غافل نبود. او علاقه فراوان به‌بتهوون داشت. در مراسم تدفین بتهوون وصیت كرد كه وی را پس از مردن در مجاورت وی مدفون سازند. در عین حال شوبرت در دوره كوتاه زندگیش گمنام بود و بعد از مرگش بود كه موسیقی او مورد توجه جهانیان قرار گرفت. شاهكارهای شوبرت و آهنگهای معروف او از‌جمله سمفونی هایش پس از مرگ او از گوشه و كنار خانه اش و از داخل انباری به‌دست آمده است.

 

 

20 نوامبر1910-29آبان : درگذشت لئون تولستوی نویسنده بزرگ روس

 

20نوامبر سال 1910 تولستوی درگذشت. لئون كنت تولستوی در 1828 در روسیه بدنیا آمد و پس از ترك تحصیل از دانشگاه كازان به‌ارتش رفت او به‌عنوان نویسنده وفیلسوفی پایبند به‌اخلاق با خلق آثار رئالیستی بزرگی هم‌چون جنگ و صلح و آناكارنینا و رستاخیز، در سراسر جهان شهرت كم‌نظیری به‌دست آورد.این آثار متأثر از حملات ارتش فرانسه و ناپلئون به‌خاك كشورش می‌باشد تولستوی در اواخر عمر خود از زندگی مرفه خویش چشم‌پوشید و درحالی‌كه دین مسیحی نوع خاص خودرا انتخاب كرده بود زندگی یك روستایی معمولی را در پیش گرفت آثار تولستوی مورد استفاده فیلمسازان جهان قرار گرفته است و ازجمله از رمان جنگ و صلح او فیلمی طولانی ساخته شده است
رمان جنگ و صلح یكی از آثار ارزشمند تاریخ ادبیات جهان است كه به‌وقایع جنگ فرانسه و روسیه در زمان ناپلئون می‌پردازد.

 

 

20 نوامبر1815- 29آبان : اتحاد دولتهای آلمان، روسیه اتریش و انگلستان علیه ناپلئون

 

20نوامبر1815 دولتهای آلمان روسیه اتریش و انگلستان یک اتحادیه بزرگ تشکیل دادند تا از پیدایش یک ناپلئون دیگر در اروپا جلوگیری کنند.

 

 

20نوامبر1866-29آبان : تأسیس دانشگاه ”هوارد”

 

20 نوامبر1866 در پی جنگ داخلی آمریکا و لغو بردگی در این کشور دانشگاه "هوارد" در شهر واشنگتن برای تحصیل سیاهپوستان تأسیس شد.

 

 

20نوامبر1945 - 29آبان : محاكمه سران حزب نازیست آلمان

 

20 نوامبر 1945 محاکمه 24 تن از سران حزب ناسیونال سوسیالیست آلمان (نازیست) و همکاران هیتلر در دادگاه فاتحان جنگ در نورنبرگ آغاز شد که به‌اعدام برخی از آنان انجامید.

 

 

نوامبر1694 - 30آبان : تولد ولتر، نویسنده و فیلسوف مشهور فرانسوی

 

21نوامبر1694سالروز تولد فرانسوا ماری آروئه (aroue) مشهور به‌ولتر، نویسنده وفیلسوف فرانسوی و یكی از بزرگترین شخصیتهای فرانسه در قرن هیجدهم بود. او فقط هفت سال تحصیل كرد. سپس برخلاف نظر پدر به‌شاعری پرداخت و درشعرهایش بزرگان دولت فرانسه را به‌باد انتقاد گرفت. او دوبار در زندان باستیل زندانی شد و هربار آثار بسیارارزنده‌ای درزندان خلق كرد. ولتر چندبار نیز به‌انگلستان تبعید شد. آثار او به‌جلد بالغ می‌شود. از میان تراژدی‌های معروف او كه به‌سبك كلاسیك، نوشته شده، زائر، ( zaer) از همه معروفتر است. در میان آثاراو، كتاب «نامه‌هایی درباره ملت انگلیس »، نفوذ شدیدی در فرانسه پیدا كرد. رساله وی به‌نام مطالعه درباره آداب و روحیات ملل روش جدیدی در مردم شناسی ارائه می‌داد امروزه داستانهای كوتاه فلسفی اواز قبیل «ساده‌دل» رواج دارد. مكاتبات ولتر با بزرگان زمان خود، بسیار زیاد بود و همین نامه‌هاست كه درخشش و زیبایی سبك و بیان او رانشان می‌دهد ولتر در سال 1778 میلادی درگذشت.‌

 

 

21نوامبر1886 - 30آبان : نخستین روزنامه جهان كه به‌تیراژ یك میلیون رسید

 

21 نوامبر سال 1886 تیراژ ( تعداد نسخه‌های فروش رفته یك نشریه ) روزنامه « لو پتیت ژورنال » چاپ پاریس از مرز یك میلیون گذشت كه تا آن زمان در جهان بی سابقه بود‌. امادر سال 2000 جهان دارای یك هزار و 71 روزنامه ( یومیه ) میلیون تیراژی بود‌. تیراژها پس از سال 2000 در سرازیری قرار گرفته و یا افزایش آن متوقف شده است.علت اصلی آن ورود اینترنت و روزنامه‌های وب‌.لاگ هست كه با سانسور كمتری به‌انتشار اخبار و گزارشات می‌پردازند.

 

 

21نوامبر1990 - 30آبان : پایان جنگ سرد

 

21 نوامبر سال1990اعلامیه پایان جنگ سرد در پاریس امضاء شد. این اصطلاح پس از جنگ جهانی دوم در مورد مناسبات خصمانه شوروی سابق با جهان غرب به‌كار رفت. جنگ سرد بارها جهان را تا مرز جنگ گرم كشاند. با فروپاشی بلوك شرق سابق این جنگ نیز به‌پایان رسید.

 

 

 

تقویم تاریخ

 

               تاريخ ايران

 

16 آبان 1293- 7 نوامبر: ورود نیروهای عثمانی به‌آذربایجان

 

روز16 آبان سال 1293 (7 نوامبر 1914 ) متعاقب ورود نیروهای روسیه به‌ایران، نیروهای عثمانی با مستشاران آلمانی خود به‌آذربایجان وارد شدند. قدرتهای بزرگ منظقه‌یی و بین‌المللی در اولین ماههای شروع جنگ جهانی اول اقدام به‌نفوذ در خاك ایران كردند.

 

 

17 آبان 1362- 8 نوامبر : تصویب طرح خودمختاری كردستان ایران در شورای ملی مقاومت

 

روز 17 آبان سال 1362 شورای ملی مقاومت ایران، طرح خودمختاری كردستان ایران را، به‌تصویب رساند. در این طرح تشكیل یك ارگان قانونگذاری در امور داخلی منطقه خودمختار پیش‌بینی شده، اداره‌‌‌‌‌‌‌كلیه‌‌‌‌‌‌‌امور منطقه‌‌‌‌‌‌‌خود مختار بجز امور مربوط به‌دولت مركزی در صلاحیت ارگانهای خودمختار قرار داده شده و زبان كردی به‌عنوان زبان رسمی تدریس و مكاتبه داخلی در منطقه خودمختار اعلام شده است.

 

 

17 آبان 1332- 8 نوامبر : آغاز محاكمه دكتر مصدق

 

روز هفدهم آبان سال 1332، دو ماه و 21 روز پس از كودتای 28 مرداد، محاكمه دكتر مصدق كه در بازداشت بود به‌اتهام ضدیت با سلطنت و قصد بركناركردن شاه و نیز به‌عنوان مسبب وقایع 25 تا 28 مرداد در محكمه نظامی تهران آغاز شد.
دكتر مصدق هنگام معرفی، خود را نخست ‌وزیر قانونی ایران اعلام و به‌صلاحیت محكمه اعتراض كرد و گفت تنها دیوان عالی كشور می‌تواند رئیس دولت را باز خواست قضایی كند. با بیان این مطلب، جلسه‌‌‌‌‌‌‌محاكمه به‌مدت یك هفته تعطیل شد تا اعضای محكمه كه چند افسر ارشد بودند ظاهراً به‌صلاحیت خود رسیدگی كنند. دكتر مصدق گفته بود كه طبق قوانین ایران، دیوان عالی كشور جای رسیدگی به‌قصور نخست‌وزیر و وزیران است. وی بركناری خود را یك كودتای خارجی خوانده بود و گفته بود كه جز با رأی عدم اعتماد پارلمان، فرد دیگری حق بركناری نخست‌وزیر را ندارد، و در صورت وقوع چنین عملی، این ارتكاب جرم است كه باید به‌اتهام نقض قانون اساسی و نادیده گرفتن اراده‌‌‌‌‌‌‌مردم محاكمه و مجازات شود. كودتا یعنی بركنار كردن دولت از طرق غیر قانونی، و بنابراین كودتاگران مجرمند، نه من كه برگزیده ملت و رئیس قانونی دولت هستم. عامل و دست نشانده‌‌‌‌‌‌‌بیگانه خائن و مجرم است، نه من.
انتشار اخبار مربوط به‌آغاز محاكمه دكتر مصدق، خشم مردم را برانگیخت؛ بازار تهران به‌نشانه‌ی‌‌‌‌‌‌‌اعتراض تعطیل و تظاهرات مردم در چند شهر ازجمله تهران و تبریز آغاز شد. نیروهای نظامی، قسمتی دیگر از بازار تهران را ویران و به‌سوی مردم معترض تیراندازی كردندكه ضمن آن دوتن كشته و عده ای مجروح شدند.

 

 

18 آبان - 9 نوامبر420 : مرگ یزدگرد اول، بانی شهر یزد

 

بر‌اساس برخی اسناد تاریخی روز نهم نوامبر سال 420 میلادی یزدگرد یكم از دودمان ساسانیان كه رهسپار جنگ و بیرون راندن هونها از مناطق شمالی ماوراءالنهر بود در محل چشمه سبز (چهل و چند كیلومتری نیشابور) بر اثر لگد اسب كشته شد. وی خود تصمیم به‌رام كردن یك اسب سركش گرفته بود. یزدگرد یكم 21 سال بر ایران سلطنت كرد و در دهه اول قرن چهارم میلادی شهر یزد را ساخت كه نام وی بر آن نهاده شده است. از كارهای مهم یزدگرد تحمل ادیان دیگر در قلمرو ایران بود.

 

 

19 آبان 1333- 10 نوامبر : شهادت دكتر حسین فاطمی

 

دكتر حسین فاطمی، وزیر خارجه و یار دكتر مصدق، در ساعت چهار و هفت دقیقه بامداد روز چهارشنبه 19آبان سال1333 به‌دستور مستقیم شاه در برابر جوخه‌‌‌‌‌‌‌اعدام قرار گرفت. دكتر فاطمی در برابر جوخه اعدام ماموران شاه گفت: "تنها آتش مقدسی كه باید از سینه هرجوان ایرانی زبانه بكشد این آرزو و ایده‌آل بزرگ و پاك است كه جان خود را در راه رهایی جامعه و ملت خود از چنگال فقر و بدبختی ظلم و جور بگذارد. من از مرگ باكی ندارم. آن‌هم‌چنین مرگ پرافتخاری. من از این شهادت پرافتخار لذت می‌برم. من خدای را شكر می‌كنم كه در راه مبارزه با فساد شهید می‌شوم. و خانواده من بسیار مفتخرند كه مرد كوچكی از میان آنها به‌این سعادت نائل گردید". دكتر مصدق در باره دكتر فاطمی گفته بود:
”اگر ملی شدن صنعت نفت خدمت بزرگی است كه به‌مملكت شده باید از آن كسی كه اول این‌را پیشنهاد نمود سپاسگزاری نمود و آن كس شهید راه وطن دكتر حسین فاطمی است...”.

 

 

20 آبان 1363- 11 نوامبر : درگذشت بیژن مفید كارگردان ونویسنده معاصرایران

 

20 آبان سال 1363بیژن مفید نمایشنامه نویس و كارگردان مشهور ایران در گذشت. بیژن مفید یكی از هنرمندان پركار میهن ما بود كه در طی عمر كوتاه خود، 50 نمایشنامه ‌نوشت یاترجمه و تنظیم و اجرا كرد. معروفترین نمایشنامه او« شهر قصه »، نام دارد كه وقتی درسال 46 به‌روی صحنه آمد با استقبال وسیع مردم روبه‌رو شد و سه‌سال بی‌وقفه برروی صحنه ماند.
اثر دیگراونمایشنامه ماه و پلنگ بود كه ‌‌آن‌را‌با الهام از زندگی دكتر مصدق رهبر فقید نهضت ملی ایران نوشت. برخی از دیگر آثار او عبارتند از: «شاپرك خانم»، «بزك نمیر بهار میاد» یا «سهراب و اسب و سنجاقك». بیژن مفید نمایشنامه‌های بسیاری از‌جمله نمایشنامه‌ای ازبرتولت برشت به‌نام «ترس و نكبت رأیش سوم» راكارگردانی كرد. بیژن مفید مانند بسیاری از هنرمندان شریف ایران در دوران دیكتاتوری آخوندها، جلای وطن كرد و در سه‌سالی كه در لوس‌آنجلس بود فعالیتهای هنری خود را ترك نكرد. بیژن مفید در بیستم آبان 1363 دور از میهنش درگذشت.

 

 

 

21 آبان 1344- 12 نوامبر : درگذشت استاد بزرگ موسیقی ایرانی روح‌الله خالقی

 

شب 21آبان سال 1344 روح‌الله خالقی، آفریننده اثر جاودانی "ای ایران" در سن 59 سالگی درگذشت. خالقی در یك خانواده‌‌‌‌‌‌‌هنرپرور بدنیا آمد. در اولین دیدار با كلنل وزیری مجذوب شخصیت والای او شد و این شیفتگی تا پایان عمر در او باقی ماند به‌طوری كه از سال 1303، زندگی خود را یكسره وقف موسیقی نمود. استاد خالقی در سال 1328، به‌ابتكار خود، هنرستان موسیقی ملی را پایه گذاشت. یكی از كارهای ارزنده خالقی كه طی این دوران انجام داد، فعالیت بی‌وقفه در برنامه "گلهای رنگارنگ" رادیو ایران بود كه جالبترین و پرشنونده‌ترین برنامه‌‌‌‌‌‌‌موسیقی آن زمان بشمار می‌رفت.
روح‌الله خالقی چندین جلد كتاب درزمینه موسیقی و با قلمی شیوا و بسیار شیرین به‌رشته تحریر درآورده است. منجلمه دوجلد كتاب "نظری به‌موسیقی" كه جلد نخست مربوط به‌قواعد و اصول كلی موسیقی و جلد دوم تاریخچه موسیقی و قواعد و اصول موسیقی ایرانی ا‌ست و هم‌چنین "هم‌آهنگی موسیقی" و "سرگذشت موسیقی ایران" از آثار ارزشمندی است كه از او به‌یادگار مانده است.

 

 

21 آبان 977 - 12 نوامبر : اصفهان پایتخت ایران شد

 

روز 21 آبان سال 977 شمسی (12نوامبر سال 1598 میلادی) شهر اصفهان پایتخت ایران شد. در آن زمان شاه عباس اول،پرقدرت ترین پادشاه صفویه، تصمیم به‌انتقال پایتخت از قزوین گرفته بود و كار این انتقال هفت سال طول كشید.
شاه عباس تأكید كرده بود كه اصفهان تا ابد پایتخت ایران خواهد بود و دستور داد تا به‌كشورهایی كه در ایران نمایندگی سیاسی و بازرگانی داشتند، زمین رأیگان در اصفهان داده شود تا برای خود سفارتخانه بسازند و از دولتهای دیگر خواسته بود كه در اصفهان سفارتخانه و مركز تجاری دایر كنند. وی در اصفهان یك محله تازه برای كسانی‌كه با او از قزوین نقل مكان كرده بودند ساخت كه به‌عباس آباد معروف شده است.

 

 

 

                تاريخ جهان

 

7 نوامبر 1917- 16 آبان : اشغال غزه توسط نیروهای انگلیسی در جنگ جهانی اول

 

روز 7 نوامبر سال 1917 به‌دنبال شكست آلمان و متحدین این كشور در جنگ جهانی اول، نیروهای بریتانیا منطقه غزه در فلسطین را كه جزیی از امپراتوری عثمانی بود متصرف شدند.

 

 

8 نوامبر 1933- 17 آبان : پادشاه افغانستان ترور شد

 

روز هشتم نوامبر سال 1933 نادرشاه پادشاه افغانستان به‌قتل رسید و پسرش محمد ظاهر شاه بر جای او نشست. نادر شاه به‌دست عبدالخالق مخالف سیاسی اش كشته شد.

 

 

8 نوامبر 1793- 17 آبان : گشایش موزه‌‌‌‌‌‌‌لوور در پاریس،بیش از دو قرن قبل

 

روز هشتم نوامبر سال1793 در دوران انقلاب فرانسه، موزه لوور Louvre در پاریس گشایش یافت. این موزه به‌تدریج به‌صورت یكی از بزرگترین مجموعه‌های دیدنی جهان از آثار باستانی و فرهنگ و تمدن بشری درآمد.

 

 

8 نوامبر 1981- 17 آبان : درگذشت ویل دورانت تاریخ نویس مشهور آمریكایی

 

ویل دورانت، مورخ، فیلسوف و نویسنده آمریكایی و مولف مجموعه كتابهای «تاریخ تمدن» در روز هشتم نوامبر سال 1981 در سن 96 سالگی درگذشت. ویل دورانت پیش از نوشتن تاریح تمدن، تاریخ فلسفه، و هم‌چنین فلسفه و مسائل اجتماعی را تألیف كرده بود. ویل دورانت هم‌چنین تحقیقات مبسوطی در تاریخ ایران و بزرگانی هم‌چون حافظ و فردوسی دارد. دورانت درباره‌‌‌‌‌‌‌فردوسی گفته است كه در میهندوستی، همتای فردوسی به‌دنیا نخواهد آمد.

 

 

9 نوامبر 1970- 18 آبان : درگذشت شارل دوگل قهرمان ملی فرانسه

 

روز 9 نوامبر سال 1970 شارل دوگل دیده از جهان فرو بست. وی 22 نوامبر سال 1890 در « لیل » به‌دنیا آمده بود و پدرش مدرس فلسفه و ادبیات بود. او در جنگ جهانی اول در جبهه «وردن» زخمی شد و به‌اسارت در آمد. پس از جنگ خاطرات اسارت نسبتا طولانی خودرا به‌صورت كتاب منتشر ساخت.
پس از آغاز جنگ جهانی دوم و اشغال فرانسه توسط قوای فاشیسم هیتلری، ژنرال دوگل برای ادامه مبارزه و سازماندهی آزادیخواهان فرانسوی به‌انگلستان رفت و جنبش مقاومت ملی فرانسه را به‌وجود آورد. در اوت 1944 به‌فرانسه بازگشت و در آزاد كردن پاریس مشاركت نمود. پس از جنگ جهانی دوم مجموعا سه دوره رییس‌جمهور فرانسه شد. دوگل هم‌چنین بنیانگذار جمهوری پنجم فرانسه بود. در دوران زمامداری او، مبارزات مردم الجزایر، كه جزو مستعمرات فرانسه بود، به‌ثمر نشست و این كشور از استعمار فرانسه آزاد شد.

 

 

11 نوامبر 1918- 20 آبان : پایان جنگ جهانی اول

 

ساعت یازده بامداد روز 11 نوامبر سال 1918 با امضای قرارداد ترك مخاصمه، جنگ جهانی اول كه بیش از پنج میلیون و پانصد هزار نظامی و شش میلیون غیر نظامی كشته داشت پایان یافت. دلیل كم بودن تلفات جنگ جهانی اول نسبت به‌جنگ دوم، پیشرفته نبودن جنگ افزارها و ضعف قدرت تخریبی آنها بود. این جنگ نقشه‌‌‌‌‌‌‌جغرافیایی خاورمیانه و اروپای مركزی و جنوبی را تغییر داد و به‌عمر دو امپراتوری قدیمی اتریش و عثمانی پایان بخشید و زمینه مساعدی برای سقوط امپراتوری تزاری روسیه و برقراری كشوراتحاد جماهیر شوروی شد. ورود آمریكا در صحنه قدرت بین‌المللی، از دیگر نتایج جنگ جهانی اول بود. یكی از نتایج جنگ جهانی اول، افزایش حضور زنان در ادارات و كارگاهها بود، زیرا به‌سبب اعزام مردها به‌جبهه‌های جنگ، راه برای ورود زنان به‌مشاغل مردانه باز شد و به‌تدریج زنان جای خود را باز كردند.

 

 

11 نوامبر 1975- 20 آبان : استقلال كشور آنگولا

 

آنگولا مستعمره‌‌‌‌‌‌‌قدیمی پرتغال در غرب آفریقا روز یازدهم نوامبر سال 1975 در پی یك رشته مبارزات مسلحانه خونین استقلال یافت، ولی از روز بعد دچار یك جنگ داخلی خونین تر‌گردید كه تا سال 2001 ادامه داشت. سرزمین نفتخیز آنگولا دارای معادن و سنگهای زینتی است و از نظر کشاورزی مستعدترین سرزمین جهان بشمار می‌رود.

 

 

11 نوامبر2004- 20 آبان : درگذشت یاسر عرفات رهبر تاریخی مردم فلسطین

 

یاسر عرفات، رهبر تاریخی مردم و انقلاب فلسطین، در روز 11 نوامبر سال 2004 مصادف با 20 آبان 1383، در سن 75 سالگی در بیمارستان پرسی در پاریس دیده از جهان فروبست. پیكر یاسر عرفات كه به‌یاد یكی از نوجوانان یتیم فلسطینی لقب ابو عمار را برای خود برگزیده بود، در میان موج احساسات و عواطف میلیونها فلسطینی در سراسر جهان و سرزمینهای فلسطین، به‌رام الله منتقل و در همانجا دفن شد. به‌مناسبت درگذشت رهبر فلسطین، در لبنان، اردن و سرزمینها و اردوگاههای فلسطینی، 40روز عزای عمومی اعلام شد. خانم مریم رجوی رییس‌جمهور برگزیده‌ی مقاومت ایران 3 روز اعلام عزای عمومی كرد و در پیامی”ابوعمار را سمبل 50سال مبارزه، آرمان و آلام فلسطینیان و یار بزرگ مجاهدان ومقاومت ایران” توصیف كرد. از زمان روی كار آمدن حكومت آخوندها در ایران ، یاسر عرفات پیوسته آماج كین توزیهای خمینی و بازمانده‌های او قرار داشت و یكبار عرفات افشا كرد كه رژیم ایران قصد ترور وی را داشته است.

 

تقویم تاریخ

تقویم تاریخ

 

تـــــــاریخ ایران

11آبان 1378ـ 2 نوامبر: انفجار تروريستى توسط عوامل رژيم

درقرارگاه مجاهدين در بصره

روز یازدهم آبان سال 1378 ماموران رژیم از تهران با انفجار یك

 كامیون بمب‌گذاری شده در كنار قرارگاه ارتش آزادیبخش در

40 كیلومتری شهر بصره ، به‌نام قرارگاه حبیب ، باعث کشت

ه شدن 5 تن از اعضای مجاهدین به‌نامهای حمید احرار، محمد

رضا دلیری، حمید دانایی، عباس فروغ زاده و صفا صفابخش

 شدند. علاوه بر این نیز خسارات زیادی به‌ساختمانهای قرارگاه

 حبیب وارد شد. در این عمل تروریستی بیش از 50 تن نیز مجروح

 شدند. ارگانهای غیر رسمی رژیم مسولیت این عملیات را به‌عهده

 گرفتند اما رادیو تلویزیون رژیم از این عمل تروریستی ابراز

 شادمانی كرد.

 

 

12آبان 1384- 3 نوامبر: تأسيس شهر قزوين

 

سوم نوامبر سال 245 میلادی شاپور اول شاه وقت ایران از

 دودمان ساسانی، دستور بنای شهر قزوین را صادر كرد‌. كار

 ایجاد این شهر سه سال طول كشید و در اكتبر( جشن های

 مهرگان) سال 248 میلادی پایان یافت. نام قزوین از طایفه

ای به‌همین نام گرفته شده و یونانیان و رومیان باستان و اینك

جهانیان دریای مازندران را به‌نام این طایفه دریای « كاسپین »

 می‌خوانند، زیرا كه منطقه محل سكونت این طایفه آریایی تا

 سواحل غربی آن دریا امتداد داشته است.
شاپور اول در طول حكومت خود چند شهر تازه ساخت كه نام

 او با پیشوند و پسوندهایی بر آنها گذارده شد اما دستور داد

 كه شهرتازه ساز به‌نام طایفه ای كه در آن منطقه سكونت

 داشت « كسپین» نامیده شود كه این نام به‌مرور زمان به

‌صورت قزوین در آمده است.
قزوین در قرن 16 میلادی پایتخت ایران شد و شاه طهماسب

 صفوی عمارات فراوان در آنجا ساخت . تا این‌كه شاه عباس

در سال 1598 میلادی پایتخت را از قزوین به‌اصفهان ـ شهر

مركزی ایران منتقل ساخت. این شهر اكنون مركز استان

قزوین می‌باشد.

 

 

13آبان 1357ـ 4نوامبر:کشتن دانش آموزان توسط رژيم شاه

 

ظهر روز 13آبان 1357 هزاران نوجوان دانش آموز به‌دانشگاه

 تهران برای دیدار پدرطالقانی كه تازه از زندان آزاد شده بود

 رفته بودند. ماموران شاه بروی این نوجوانان آتش گشودند

 ودهها تن از آنان را به قتل رساندند. همان شب، قسمتهایی

از فیلمی كه از این صحنه تكان دهنده گرفته شده بود،

توسط كاركنان رادیو - تلویزیون ایران به‌نمایش درآمد.

 

 

13آبان 1358- 4نوامبر: آغاز گروگانگيرى در سفارت آمريكا

 

روز 13 آبان1358، 53تن از كاركنان سفارت آمریكا در تهران

 توسط عوامل خمینی كه خود را ”دانشجویان پیرو خط

امام ” نام نهاده بودند، به‌گروگان گرفته شدند. رخدادی كه

 خمینی ‌‌آن‌را‌انقلابی بزرگتر از انقلاب اول نامید. 444 روز

این گروگانگیری به‌طول انجامید و خمینی در طی این مدت

با شعارها و تبلیغات باصطلاح ضد امپریالیستی ، ماهیت

به‌غایت مرتجع و دیكتاتور خود را پنهان كرد و دست خود

را در سركوب مجاهدین و مبارزان راه آزادی، دانشجویان

 و دانشگاهها و هر ندای مخالفی با مارك طرفداری از

آمریكا باز كرد. اما خمینی در زیر فشار دولت ریگان كه

 بعد از كارتر در آمریكا بر سر كار آمد، در یك عقب‌نشینی

 که به‌بهای برباد رفتن 24میلیارد دلار از مایملك مردم

 ایران تمام شد، كاركنان سفارت آمریكا را پس از

444روز آزاد كرد. بعداز مرگ خمینی، گروگانگیران

سفارت آمریكا به‌ویژه در دوره رییس‌جمهوری

خاتمی،به‌اقتضای جنگ و درگیریهای باندی و

جناحی، یكی پس از دیگری از كرده خود ابراز

ندامت كردند و به‌تصریح یا به‌اشاره اعتراف

 كردند كه هدف از این كار نه مبارزه با آمریكا

كه قلع و قمع مجاهدین خلق ایران بوده است.

 

 

13 آبان 1365- 4 نوامبر: ماجراى ”كلت و كيك”

 و افتضاح معامله پنهان خمينى با ريگان

 

13 آبان سال 1365، چهارم نوامبرسال 1986

 میلادی بر‌اساس افشاگری نشریه‌‌‌‌‌‌‌ الشراع

چاپ لبنان، فاش شد كه مك فارلین مشاور

ویژه امنیت ملی رونالد ریگان رییس‌جمهوری

 آمریكا با چهار آمریكایی دیگر به‌طور محرمانه

 وارد تهران شده و مذاكراتی با مقامات رژیم

 انجام داده بودند. ریگان رییس‌جمهوری وقت

 آمریكا حاضر نشد جزئیات قضیه را فاش

سازد. وی از این اقدام خود یعنی فروش

 اسلحه به‌ایران ، دفاع كرد. ریگان در عین

حال گفت که در این زمینه اشتباهاتی هم

 روی داده است. ریگان برای خمینی یك كلت

 و یك انجیل به‌همراه كیك هدیه فرستاده بود.

 

 

14آبان 1357ـ 5 نوامبر: شروع اعتصاب گسترده

 مطبوعات و خبرنگاران عليه سانسور در ماههاي

پايانى حكومت شاه

 

در پی یك رشته تظاهرات گسترده كه در چند نقطه

 از‌جمله در روز 13آبان، درجلوی دانشگاه تهران به‌

تیراندازی مأموران و کشته شدن شماری از تظاهر

كنندگان منجر شد، روزنامه‌ها و جراید درروز 14

آبان، دست به‌یك اعتصاب عمومی علیه سانسور

حكومت شاه زدند و خواستار برچیدن بساط

سانسور از مطبوعات شدند. این اعتصاب 62 روز

 به‌طول انجامید و در 16 دیماه 1357 به‌هدف خود

 دست یافت. اما با روی كار آمدن خمینی مجددا

بساط سانسور در روزنامه‌ها ومطبوعات برقرار

شد و وزارت اطلاعات و دستگاه قضائیه آخوندها

امروزه یكی از شدیدترین انواع سانسور و فیلتر

 كردن اخبار را در طول تاریخ ایران بر مطبوعات

حاكم كرده است.

 

 

تــــــاریخ جهان

 

30اكتبر732- 8آبان : مقاومت فرانسويان در برابر

نيروهاى عرب

 

30اكتبر سال 732 میلادی، كشورگشایی نیروهای

 عرب مسلمان از سمت جنوب اروپا به‌سمت شمال

 آن در شهر پوآتیه در مركز فرانسه متوقف شد.

صخره‌های سخت و صعب العبور این شهر نیرو

های عرب مسلمان را به‌مدت هفت روز زمین گیر

 كرد و نهایتا با كشته شدن فرمانده نیروی اعراب

 در این صحنه به‌نام عبدالرحمان دچار شكست

شدند. فرمانده نیروهای فرانسوی شارل مارتل

 بود. فرمانده كل این جنگ از طرف اعراب طارق

ابن زیاد بود كه از تنگه‌‌‌‌‌‌‌بین مراكش و اسپانیا عبور

 كرد و تمامی سرزمین اسپانیا را فتح كرد و

لشكریان او در نیمه‌‌‌‌‌‌‌تسخیر فرانسه در شهر پواتیه

 شكست خوردند. بعدها نام تنگه ورودی مدیترانه

 بین‌اسپانیا و مراكش به‌نام جبل الطارق نامگذاری

 شد.

 

 

31اكتبر 1984 ـ 9آبان : ترور اينديرا گاندى، نخست‌وزير هند

 

روز 31 اکتبر 1984 خانم ایندیرا گاندی، نخست وزیر هند

 ترور شد. ایندیرا گاندی در نوامبر 1917 بدنیا آمد. پدر او

جواهر لعل‌نهرو از سیاستمداران بزرگ هند و اولین نخست

‌وزیر این كشور بود. ایندیراگاندی در جوانی به‌خاطر مبارزه

 در راه استقلال وطنش به‌زندان افتاد و پس از استقلال

 هند، برای چهار دوره، نخست‌وزیری هندوستان را به‌عهده

داشت. وی در دوران نخست‌وزیری با یك سلسله اقدامات

رادیكال، بانكها و پاره‌ای از صنایع هند را ملی كرد و بسیاری

 از كمكهای مالی دولت  به‌راجه‌ها و مهاراجه‌های هندی را

 قطع كرد و از قدرت آنها كاست. در دوران پایانی نخست

‌وزیری او، هند با بحرانهای متعددی نظیر سیل، قحطی،

 كسادی اقتصادی، طغیان‌های عشیره‌ای و جنبش‌های

خودمختاری‌طلبانه، به‌ویژه از جانب (سیكها) مواجه

 گردید.سرانجام در آبان 1363، دوتن از سیكهای افراطی

 او را به‌قتل رساندند.

 

 

31 اكتبر 1956 ـ 9 آبان: جنگ كانال سوئز

 

روز سی و یكم اكتبر سال 1956 به‌دنبال ملی‌كردن كانال

 سوئز، توسط جمال عبدالناصر رهبر فقید مصر، ارتشهای

 فرانسه، انگلیس و اسرائیل، طی یك حمله نظامی به‌مصر،

 كانال سوئز، پُرت سعید و اسلامیه را به‌اشغال خود درآوردند.
قبل از ملی‌كردن كانال سوئز، سهام عمده آن در دست

بانكداران و سرمایه‌داران انگلیسی و فرانسوی بود. تهاجم

 ارتشهای فرانسه و انگلستان با مخالفت شدید شوروی و

سپس آمریكا مواجه شد. جمال‌عبدالناصر نیز، متقابلاً با یك

بسیج عمومی اعلام داشت كه مردم مصر ایستادگی

خواهند كرد.‌.
نیروهای متجاوز پس از صدور یك قطعنامه آتش‌بس، به‌

وسیله سازمان ملل، از مناطق اشغالی در كانال سوئز

 عقب‌نشینی كردند و از طرف سازمان ملل، قوای پاسدار

صلح بین مرزهای مشترك مصر و اسرائیل مستقر شدند.
این یك پیروزی برای جمال عبدالناصر بود كه او را به‌یك

 رهبر محبوب در مصر و در جهان عرب تبدیل كرد.

 

 

31 اكتبر 1992 _ 9 آبان :درگذشت فدريكو فلينى، فيلمساز

 شهير ايتاليايى

 

فدریكو فلینی فیلمساز بزرگ ایتالیایی در 31 اکتبر 1992

درگذشت. وی در شهر ریمی ایتالیا متولد شد. فلینی كار

سینمایی خود را با روبرتو روسلینی كارگردان مشهور

سینمای نئورئالیسم ایتالیا آغاز كرد. اولین فیلم فلینی،

«خانواده ویتلّونی»بود. این فیلم، كه فلینی درآن دنیای

 جوانی خود را به‌تصویركشید، مُهر خاص سینمای این

كارگردان استثنایی را با خود داشت. با اولین شاهكارش،

 «جاده»(1954) و دو فیلم بعدی «پیت حلبی»(1955) و

«شبهای كابیریا»(1957) منتقدان دنیا، همگی، صحبت از

 نابغه‌یی جدید در هنر هفتم كردند.
فیلم جاده كه آنتونی كوئین و جیولتیاماسینا همسر فلینی

 در آن بازی می‌كنند، فلینی را قویاً به‌عنوان یك هنرمند

 تثبیت كرد .

 

اول نوامبر1894-10آبان: تهيه واكسن ديفترى

 

در روز اول نوامبر 1894 دكتر روو فرانسوی واكسن

 دیفتری را در آزمایشگاه خود در پاریس تولید كرد.

 

 

اول نوامبر 1936- 10آبان:

روز اول نوامبر 1936 اتحاد كشورهاى ”محور” يعنى

 آلمان و ايتاليا قبل از جنگ جهانى دوم تشكيل شد.

 

”محور” نامی بود كه موسولینی بر این پیمان گذارد.

 دو كشور متعهد شدند كه در فعالیتهای نظامی به‌

یکدیگر کمک کنند به‌این ترتیب درجریان جنگ جهانی

 دوم این جبهه به‌نام اتحاد محور یا متحدین معروف

بود و جبهه مقابل، متفقین نامیده می‌شدند.

 

 

اول نوامبر 1993- 10آبان: تشكيل اتحاديه اروپا

 

اتحادیه‌ی اروپا در اول نوامبر 1993به وجود آمد. این

 اتحادیه قبلاً بازار مشترك اروپا خوانده می‌شد. بازار

 مشترك اروپا سازمانی بود كه كشورهای آلمان

غربی، ایتالیا، بلژیك ، فرانسه ، لوكزامبورگ و هلند

در ژانویه سال 1958 به‌وجود آوردند و هدف آن ایجاد

 یك بازار مشترك و تعرفه‌‌‌‌‌‌‌گمركی خارجی مشترك یا

اتحاد گمركی برای همه‌‌‌‌‌‌‌كالاها، داشتن سیاست

 مشترك در كشاورزی، امور كارگری و حمل و نقل

و ایجاد مؤسسات مشترك برای رشد اقتصادی بود.

بعد از فروپاشی اتحاد شوروی سابق و از بین رفتن

 بلوك شرق ، در اول نوامبر 1993 بازار مشترك به

‌اتحادیه‌ی اروپا تغییر نام داد و كشورهای اروپای

 شرقی یكی پس از دیگری عضو این اتحادیه شدند

و امروز اتحادیه اروپا 25 عضو دارد و مقر آن در

بروكسل می‌باشد.

 

 

2نوامبر 1950 ـ 11آبان : درگذشت برناردشاو، نويسنده

 و متفكر ايرلندى

در دوم نوامبر 1950 جرج برناردشاو، نویسنده و متفکر

 ایرلندی درگذشت.

 

جرج برناردشاو در 1856 در دوبلین ایرلند و در خانواده‌ای

 تهی‌دست بدنیا آمد و پس از آمدن به‌لندن و كار روزنامه‌

نگاری، به‌عنوان یك منتقد تند و تیز شهرت یافت و در

ضمن به‌نوشتن داستان و نمایشنامه پرداخت. برناردشاو

 بیشتر به‌عنوان نویسنده‌ای بشردوست، شاعری خوش‌

طبع و شوخ معروف است. شاو هم‌چنین یك سوسیا

لیست پرانرژی و فعال بود كه با پیوستن به‌گروههای

 سیاسی در نشر افكار سوسیالیستی كمك نمود. از

 همین رو آثارش در كشورهای مختلف، به‌ویژه در

انگلستان تحت كنترل قرار داشت.
با اینحال به‌دنبال استقبال از نوشته‌هایش در سال

 1925، جایزه ادبی نوبل به‌او تعلق گرفت. برخی از

 آثار برجسته او عبارتند از: سزار و كلوپاترا، مرید

شیطان، كاندیدا، ژاندارك و فیگمالیون.

 

 

 

سوم نوامبر1918ـ 12 آبان :سالروز تأسيس كشور لهستان

پس از پایان جنگ جهانی اول ،روز سوم نوامبر 1918، كشور

 لهستان از روسیه جدا شد و اعلام استقلال كرد.

 

 

 

 

4نوامبر 1847 ـ 13آبان : درگذشت مندلسون، آهنگساز آلمانى

 

در 4 نوامیر 1847،فلیكس مندلسون آهنگساز رومانتیك آلمانی

 در گذشت. وی در سال 1809 در هامبورگ آلمان دیده به‌جهان

گشود. مندلسون در كودكی با پیانو و ویولون آشنا شد ودر 9

سالگی نخستین كنسرت خود ر ااجرا كرد. او دریازده سالگی

به‌هنرستان آواز رفت و به‌سال1825 به‌فرانسه سفر كرد‌.
مندلسون، كه سخت تحت تأثیر آثار شكسپیر قرار داشت، در

 17سالگی براساس قطعه «رؤیای یك شب تابستانی» او،

 اوورتوری تصنیف كرد كه بعدها، به‌اضافه چند كار دیگرش،

نام «مارش عروسی» گرفت.
آثار مندلسون از جهت زیبایی ملودیها بی‌نظیرند. معروفترین

 آثارش عبارتند از: «دریای آرام»، «رویای یك شب تابستانی »

 و سمفونی های 3 و4 او یعنی سمفونی اسكاتلندی و

سمفونی ایتالیایی. هم‌چنین كنسرتو ویو لون درا مینور

و و اراتوریو های سن پال PAUL و الیاس، ازدیگر آثار

 ارزنده مندلسون به‌شمار میروند.
مندلسون در1847، در 38سالگی، با مرگی زودرس

 خاموش شد‌.

 

 

تاریخچه ای کوتاه از مراسم هالووین

 

هالووین (هالوئین و هالوین هم نوشته شده) یکی از جشنهای سنتی مغرب‌زمین است که مراسم آن در شب 31 اکتبر برگزار می‌شود. در آن شب معمولاً کودکان لباسهای عجیب و غیرمرسوم میپوشند و برای جمع‌آوری نبات و آجیل به در خانه دیگران میروند. جشن هالووین بیشتر در کشورهای امریکا، ایرلند، اسکاتلند و کانادا مرسوم است. این جشن را مهاجران ایرلندی و اسکاتلندی در سده 19 ام با خود به قاره امریکا آوردند.

یکی از نمادهای هالووین یک کدوتنبل توخالی است که برای آن دهان و چشم به صورتی ترسناک درآورده شده و با روشن کردن شمع در درون کدوتنبل به آن جلوه‌ای ترسناک داده می‌شود.

جشن هالووین که از دوهزار سال قبل تاکنون در چنین روزی میان غربیان برگزار می‌شود، بیان کننده اعتقاد پیشینیان آنان به جهان آخرت است. آخرین روز ماه اکتبر (نهم آبان ماه) زمان برگزاری یکی از جشن‌های مذهبی در کشورهای اروپایی و آمریکایی است که به نام هالووین (Halloween) یعنی روز همه مقدسین معروف است. بنیانگذاران این جشن قوم سلتی بودند که سال‌ها پیش از میلاد مسیح در ایرلند و شمال فرانسه زندگی می‌کردند. به روایت این قوم آغاز سال میلادی اول نوامبر است و با این اعتقاد آخرین شب سال یعنی سی و یکم اکتبر را زمان یادآوری از ارواح درگذشتگان قرار دادند و به این ترتیب جشنی برپا می‌کردند، همگی دور هم جمع می‌شدند، آتش می‌افروختند، قربانی می‌کردند و هر کس هر غذایی داشت با دیگران قسمت می‌کرد و همگی بر سر یک سفره می‌نشستند چراکه بر این باور بودند که در این شب راه میان دو جهان باز می‌شود و ارواح درگذشتگان‌شان نیز در این جمع حاضر می‌شوند و ارتزاق می‌کنند؛ پس کسانی که با سخاوت بیشتری در این جشن شرکت می‌کردند مورد شفاعت درگذشتگان نزد خداوند قرار گرفته و تا پایان آن سال از گزند بدی‌ها و بلاها در امان می‌ماندند.

از دیگر مراسمی که در این بخش برگزار می‌شد که البته هر کدام بعدها تغییر کرده و به شکلی کاملاً دگرگون درآمد، می‌توان به این موارد اشاره کرد: پوشیدن لباس‌هایی از پوست سر حیوانات، پیشگویی توسط کشیشان، خوردن سیب که سمبل پومانا (خدای میوه و درخت) بود و بردن باقی مانده‌های آتش و خاکستر به خانه‌ها با این نیت که آنها را از بدی‌ها و از سرمای زمستانی که در پیش بود در امان بدارد. در انتها کشیش‌ها با شب زنده‌داری، دعا و نماز آخرین شب سال را به پایان برده و ارواح مقدس را از برزخ به بهشت رهمنون می‌کردند. پس از گذشت سالیان دراز و با حمله رومی‌ها به این منطقه آیین‌ هالووین دچار تغییراتی شد که ورود مسیحیان کریستین به این سرزمین و اختلاط عقاید آنها به یکدیگر در این تغییرات بی‌تأثیر نبود تا آنجا که کم‌کم «شب همه مقدسین» دیگر تنها متعلق به ارواح پاک نبود بلکه شیاطین و ارواح خبیثه را نیز در این جشن حاضر می‌دانستند. از این رو برخی از مردم در جشن هالووین لباس‌های عجیب و ترسناک می‌پوشیدند تا در برابر ارواح گناهکار ایستادگی کنند و به شکلی نمادین آنها را ترسانده و از میان خود برانند. رفته رفته با شکل گیری زندگی شهری، کشاورزان تنها قشری شدند که مصرانه این جشن را برگزار می‌کردند و برای آن به در خانه‌ها می‌رفتند و طلب غذا و خوراک برای پذیرایی در جشن می‌کردند. در همین دوران موضوع تریت (رفتار نیک: treat) و تریک (حیله و نیرنگ: trick) پیش آمد، به این صورت که اگر کسی سخاوت به خرج می‌داد و چیزهای بیشتری به هالووین اهدا می‌کرد برای او یک کار نیک انجام می‌دادند و هر کس کالا یا خوراک قابل توجهی نمی‌داد او را به سخره و بازی می‌گرفتند. اوایل سده ۱۹ بسیاری از ایرلندی‌ها به آمریکا مهاجرت کردند و به این ترتیب بسیاری از آیین‌ها و اعتقاداتشان بار دیگر دچار تغییر و تحول شد به عنوان مثال آمریکایی‌ها حضور شیاطین و ارواح گناهکار در هالووین را بیشتر مورد استقبال قرار دادند و بیشتر سمبل‌هایی که برای آن در نظر گرفتند ترسناک و خشن بود تا آنجا که شرارت و شیطنت در این شب کاملاً عادی و معمولی به نظر می‌رسید. گاه پیش می‌آمد که راه مردم را می‌بستند، به در خانه‌ها سبزی و میوه پرتاب می‌کردند، با سنگ و کلوخ دودکش‌ خانه‌ها را مسدود می‌کردند و دیگران را مورد آزار و اذیت قرار می‌دادند با این عنوان که این اتفاقات ناشی از حضور ارواح موذی و شیاطین است و آنها هستند که مرم را «تریک» می‌کنند. این اعمال باعث شد برگزاری هالووین در آمریکا برای مدتی متوقف و مسکوت بماند و پس از آن برای اولین بار به طور رسمی در سال ۱۹۲۰ به شکلی متعادل در آمریکا، هالووین جشن گرفته و به عنوان یک روز مذهبی شناخته شد. هر چند که باز هم این مراسم با آنچه در ذهن و نیت پدید آورندگان قدیمی آن بود بسیار متفاوت برگزار شد.

هالووین در کشورهایی چون ایرلند و اسکاتلند همچنان یکی از روزهای مذهبی و محترم به شمار می‌رود و با برگزاری این جشن کم‌کم به استقبال کریسمس و میلاد حضرت عیسی می‌روند.

 

برگرفته از اینترنت

تقویم تاریخ

تقویم تاریخ

 

تاريخ ايران

4آبان 1318- 26اكتبر: درگذشت يحيى دولت‌آبادى، شاعر ميهن پرست

 معاصر ايران

اي جوانان وطن نوبت آزادي ماست-  روز عيش و طرب و خرمي و

شادي ماست-  خون خود در ره اين خاك روان بايد كرد -آنچه بايد

 بنماييم همان بايد كرد. يحيي دولت‌آبادي يكي از پيشقدمان آزادي

 دوران مشروطيت بود كه نقش موثري در پيشرفت اهداف انقلاب

 مشروطه، و خدمات ارزنده‌اي در نشر فرهنگ و ايجاد مدارس داشت.

 اوهمچنين با اشعار ميهني خود در دوران مشروطه و بعد از

 آن به دفاع از آزادي و آرمانهاي انقلابي مي‌پرداخت.حاج ميرزا يحيي

 دولت آبادي در سال 1241شمسي در دولت آباد اصفهان متولد شد.

از اوان جواني به فعاليتهاي سياسي روي آورد و تا چندي پس از

استقرار مشروطيت به كارهاي فرهنگي و تاسيس مدارس و انجمنه

ا اشتغال داشت . اوهمچنين چند دوره در مجلس شوراي ملي سمت

 نمايندگي داشت. او دركنار فعاليتهاي سياسي به فعاليتهاي ادبي،

 سرودن شعر، ترجمهٌ داستانها و اشعار، و تحرير كتب درسي نيز

 مي‌پرداخت. يكي از آثار موفق او رماني است بنام” شهرناز” كه

 او آن را درسال 1295 شمسي نوشته است. ازجمله آثار اومي

‌توان از: كتاب «علي» براي كودكان، و«حيات يحيي» دربارهٌ تاريخ

 معاصر، نام برد همچنين برخي از اشعار او در دفتري با نام

” ارديبهشت نامه” بجاي مانده است. دولت آبادي روز جمعه

4 آبان 1318 شمسي در تهران براثر سكتهٌ قلبي درگذشت.

 

 

7آبان 1271- 29اكتبر: جنبش تنباكوعليه قرارداد رژى

 

سال 1270 شمسي (114سال قبل) به دنبال اعتراضات و درگيريهاي

 خونين مردم عليه قرارداد رژي, ناصرالدين شاه مجبور به لغو اين

 امتياز گرديد و بدين ترتيب اولين حركت سراسري مردم ايران عليه

 حاكميت استبدادي وقرارداد استعماري به ثمر رسيد. در اين

اعتراض سراسري زنان ايران نيز بطور وسيع حضور داشتند.

مدتي بعد از حركت مردم، روحانيت به ميدان آمد و تازه هفده

ماه پس از امضاي قرارداد، آيت‌الله ميرزا محمد حسن شيرازي

 مرجع زمان كه در سامرا مي‌زيست به دليل فشار توده‌هاي

مردم و نيز بر اثر اصرار و پافشاري سيدجمال‌الدين اسدآبادي

 طي نامه محترمانه‌اي به ناصرالدين شاه خواستار لغو امتياز

 گرديد و وقتي با سكوت و بي تفاوتي شاه روبرو شد فتواي

 تحريم استعمال توتون و تنباكو را صادر كرد. ناصرالدين شاه

نيز كه خود را ولي امر مسلمين مي دانست و بقيه مردم را

خلق شده بخاطر خودش و بردة اميالش مي پنداشت, به

توصيه يكي از روحانيون درباري حكم تبعيد ميرزاي آشتياني

 كه از علماي تهران و مخالف قرارداد بود را صادر كرد ولي

اينكار به آتش عصيان مردم دامن زد و جمعيت تظاهركننده

در حاليكه زنان در پيشاپيش آنان بودند به سمت مسجد شاه

حركت كردند. در مسجد شاه مردم خشمگين، امام جمعه تهران

 را كه به تهديد مردم پرداخته بود با فحش و شعار از منبر پايين

 كشيدند و سرانجام با لغو امتياز از جانب شاه, مردم آرام شدند.

 جنبش تنباكو بعنوان اولين حركت گسترده و قهرآميز بر عليه

 استبداد و استعمار كه توانست بطور چشمگيري زنان مبارز

ايراني را هم به ميدان بكشاند وانقلاب مشروطه را زمينه

 سازي كند از اهميت ويژه‌اي برخوردار است.
اين اعتراض اجتماعي عليه شاه و قراردادهاي ميهن بربادده

 او آنقدر قوي بود كه حتي در خود دربارهم زنان قليانها را شكستند.
زنان همچنين با اتش زدن تنباكو و شكستن چپق و قليان اين

تحريم را به پيروزي رساندند.

 

 

تاریخ جهان

23 اكتبر1915-1آبان: 90سال پيش بزرگترين تظاهرات زنان در آمريكا

 براى بدست
آوردن حق رأى

 

23 اکتبر 1915 بيش از 25 هزار زن آمريكايي كه درخواست به

 دست آوردن حق راي در انتخابات را داشتند در خيابانهاي

نيويورك راهپيمايي كردند و شعار دادند. اين بزرگترين تظاهرات

 از اين دست بشمار مي آيد .زنان آمريكا بالاخره پس از اصلاح

 قانون اساسي اين كشور در 1920 تحت عنوان اصلاحيه 19

 اين حق را به دست آورده اند.

 

 

23اكتبر1983-1آبان :انفجار همزمان مقرنظاميان آمريكايى

 و فرانسوى در بيروت و اعتراف رژيم

 

روز 23 اكتبر سال 1983 همزمان دو قرارگاه نظاميان

 آمريكايي وفرانسوي در لبنان منفجر شد و  299كشته

 برجاي گذاشت. قرارگاه سربازان آمريكايي در نزديكي

 فرودگاه بيروت منفجر شد و بر اثر فرو ريختن اين

 ساختمان چهار طبقه 241 سرباز كشته شدند. دو

دقيقه پس از اين رويداد، انفجار مشابهي در قرارگاه

 سربازان اعزامي فرانسه در گوشه ديگري از بيروت

 روي داد كه باعث مرگ 58 تن شد. بعدها محسن

رفيقدوست از مهره‌هاي مهم حاكميت رژیم و رئيس

 ”بنياد مستضعفان”, گفته بود: ” آن مواد منفجره با آن

 ايدئولوژي تركيب شد و در مقر تفنگداران دريايي 400

 افسر و درجه دار و سرباز را يك مرتبه به جهنم فرستاد.

 هم تي . ان . تي آن مال ايران بود و هم ايدئولوژيش

 از ايران رفته بود. اين براي آمريكا بسيار محسوس است,

 فلذاست كه در خليج فارس درمانده شده”.

 

 

24 اكتبر1945- 2آبان: روز سازمان ملل متحد

 

بدنبال ناكامي و انحلال جامعه ملل در سال 1939 , از اواسط

 جنگ جهاني دوم دولتهاي بزرگ به فكر افتادند و در اوت سال

 1941سران دولتهاي آمريكا و انگليس در يك كشتي جنگي

 بنام پرنسِ ويلز( prince of wales) در اقيانوس اطلس

 منشوري مشتمل بر هشت ماده امضاء نمودند كه بعدها

به مناسبت محل امضاء به منشور آتلانتيك مشهور شد.

دولتهاي ديگر مثل چين , شوروي سابق و فرانسه نيز با

 پذيرفتن متن منشور به صف امضاء كنندگان آن پيوستند.

 منشور ملل متحد درتاريخ 5 تير 1324 ( 26 ژوئن 1945)

به امضا رسيد و پس از تصويب 5 دولت بزرگ آمريكا،

انگلستان، روسيه ، فرانسه و چين و اكثريت ساير امض

ا كنندگان ، سازمان ملل درتاريخ دوم آبان 1324

 (24 اكتبر1945) كه اكنون روز ملل متحد است، رسما

بوجود آمد ونخستين اجلاسيهٌ مجمع عمومي آن از 19

 ديماه 1324 تا 24 بهمن همان سال در لندن و دومين

 دورهٌ آن در مهر و آبان 1325 در نيويورك تشكيل گرديد.

سازمان ملل داراي اركان مختلفي همچون مجمع عمومي،

 شوراي امنيت، شوراي اقتصادي و اجتماعي ، شوراي

 قيموميت و سرزمينهاي غير خودمختار، ديوان دادگستري

بين‌المللي، بود و بعدها سازمانهاي ديگري از قبيل يونسكو،

 يونيسف و غيره با آن پيوستگي يافتند.

 

 

25اكتبر 1893 ـ 3آبان : درگذشت چايكوفسكى، آهنگساز روس

 

يوتربيلي‌چايكوفسكي، آهنگساز معروف روسي در 1840 بدنيا

 آمد. پس از اتمام تحصيلات خود، به كنسرواتوار پترزبورگ وارد

 شد و پس از چندي به استادي آنجا رسيد. دوستداران موسيقي

 دنيا چايكوفسكي را بخاطر موزيك‌هاي معروفي همچون زيباي

 خفته، فندق‌شكن و درياچهٌ قو مي‌شناسند. اين قطعات متن

كوتاهي دارند، ولي بسيار پرهيجان بوده و از جذابيت خاصي

برخوردارند. آهنگهاي او به سبك غربي ساخته شده  و موسيقي

 او جذّاب و حساس است. چايكوفسكي در 1893 بر اثر بيماري

 وبا درگذشت.

 

 

25اكتبر1917- 3آبان :انقلاب سوسياليستى شوروى

 

25 اكتبر سال 1917 , انقلاب سوسياليستي روسيه شوري

معروف به انقلاب بلشويكي در روسيه تزاري به پيروزي رسيد.

 ولاديمير ايليچ لنين رهبر اين انقلاب با الهام از عقايد ماركس

 به سازماندهي توده هاي كارگر و اقشار ضعيف اجتماع

 پرداخت. طي چندين سال مبارزه و جانفشاني هاي بسيار

 مردم روسيه, بخصوص دانشجويان, جوانان و كارگران,

عليه ظلم , ستم و استثمار افسار گسيخته دربار تزار, در

25 اكتبر سال 1917 آن انقلاب به پيروزي رسيد و يكي از

 بزرگترين تحولات اجتماعي و سياسي قرن بيستم بوقوع پيوست.

 

 

 

26 اكتبر 1863- 4آبان: تاسيس صليب سرخ جهانى

 

ابتكار بنيان گذاري كميته صليب سرخ بين المللي از

 يك تاجر خيرخواه سوئيسي بنام جين هنري دونانت

 در قرن نوزدهم بود.او تحت تاثير صحنه هاي جنگ

سولفرينو در ايتاليا در سال 1859 كه در آن 40000

سرباز كشته و يا مجروح بدون هيچ كمكي رها شده

 بودند قرار گرفت و كتاب كوچكي بنام خاطرات

سولفرينو نوشت. او در اين كتاب پيشنهاد كرد در

تمامي كشورها تشكيلات داوطلبانه اي ايجاد شود

 تا بدون درنظر گرفتن مرزبنديهاي سياسي ونژادي

 امر مراقبت از سربازان زخمي و كليه آسيب ديدگان

 از جنگها را بر عهده گيرد و براي همين امر از رهبران

 كشورهاي جهان خواستار تشكيل جمعيتهاي امدادي

 شد. اين واقعه باعث شد كه او بدنبال بنيانگذاري

 سازماني براي كمك به مجروحان باشد. پس از آن

 5 سوئيسي كميته اي را تشكيل دادند كه بعدها

 كميته بين المللي صليب سرخ ناميده شد. اين كميته

 براي يك كنفرانس بين المللي فراخوان داد ودر نهايت

 اين كنفرانس با شركت نمايندگان 16 كشور در26 اكتبر

 1863 در ژنو تشكيل شد و در سال 1963 ميلادي در

 88 كشور جهان جمعيتهاي ملي صليب سرخ پديد آمدند.

 در كشورهاي اسلامي از عنوان هلال احمر بجاي صليب

سرخ استفاده مي شود.

 

 

27اكتبر1553- 5آبان:«سروتوس» پزشک اسپانيايى را به گناه

کفر آتش زدند

 

27 اکتبر سال 1553ميلادي سروتوس Michael Servetus

پزشک اسپانيايي که در باره بيماري ها و گردش خون هم

کتاب نوشته بود در ژنو در يک محکمه مذهبي به گناه کفر

 و الحاد به اعدام محکوم شد و او را آتش زدند. وي هنگام

مرگ 42 ساله بود. سروتوس، مکتوبي در باره پايه و تعريف

 گناه نوشته بود و اشاره کرده بود که تعريف کليساي

 کاتوليک را در اين زمينه در انجيل نديده است. اين نوشته

 خشم رهبران کليساي کاتوليک را برانگيخت و او را متهم

 به کفر و الحاد کردند و در وين به زندان افکندند که از زندان

 فرار کرد و در سر راه خود وارد ژنو شد اما  در آنجا به چنگ

 ساير فرقه هاي مسيحي افتاد و با افزودن اتهامات ديگري

 بر وي به اعدام محکوم ساختند. اعدام بخاطر عقيده در اروپاي

 قرون وسطي رواج داشت.

 

 

 

28اكتبر312- 6آبان :قسطنطينه (استانبول) چگونه نامگذارى شد

 

28 اكتبر سال 312 ميلادي كنستانتين ژنرال رومي و حكمران

 قلمرو شرقي روم در يك جنگ يكروزه معروف به جنگ

”پل ميلويان” بر سپاهيان«ماكزتيوس» امپراتور كل روم

پيروز شد. ماكزتيوس از حاميان انتخاب امپراتور از سوي

 سناي روم و كنستانين مخالف اين روش بسيار قديمي

 روميان بود. به علاوه، ماكزتيوس پيشنهاد كنستانتين را

 كه امپراتوري روم به صورت كنفدراسيوني مركب از دو

قسمت غربي و شرقي آن در آيد رد كرده بود وآن را مآلا

 موجب تجزيه و نابودي روم مي دانست. ماکزتيوس در

 پي جنگ ”پل ميلويان ” کشته شد.
كنستانتين كه داراي آيين ميترا بود پس از اين پيروزي

 سربازانش را جمع كرد و خطاب به آنان گفت كه در

 اثناي جنگ كه روي به خورشيد كرده بود تا طلب

 پيروزي كند، صليبي نوراني را مقابل خورشيد ديد

 و در پي مشاهده اين صليب كه همراه با پيروزي

در جنگ بود تصميم گرفته است مسيحي شود اما

 اصراري به مسيحي شدن ديگران ندارد.
گرويدن كنستانتين به مسيحيت به صدور منشور ميلان

 در نهم نوامبر 312ميلادي(12 روز بعد) مبني بر رسميت

 يافتن و تحمل شدن دين مسيحيت در قلمرو روم انجاميد.

 كساني كه به خاطر مسيحي بودن زنداني بودند آزاد

 شدند و اموال مصادره شده به صاحبانشان پس داده

 شد. كنستانتين نخستين امپراتور مسيحي روم است.

 كنستانتين استانبول فعلي را محل پايتخت خود قرار

داد و اين شهر را قسطنطنيه كه بر گرفته از كنستانتين

 هست نام نهاد.

 

 

29اكتبر1911- 7 آبان :درگذشت جوزف پوليتزر روزنامه نگار معروف

آمريكا

 

29 اكتبر 1911 «جوزف پوليتزر» روزنامه نگار معروف آمريكايي

 در سن 64 سالگي در گذشت. او بنياد پوليتزر را به منظور

 ارتقاء ادبيات ، روزنامه نگاري و موسيقي از طريق انتخاب

سالانه بهترين ها و دادن جايزه تاسيس كرد. مهمتر از ايجاد

 بنياد پوليتزر، وي مبتكر « مردمي نويسي » در نشريات

است كه تا آن زمان عمدتا به گزارش فعاليت هاي دولت

 مي پرداختند. ايجاد رقابت ميان روزنامه ها در زمينه كسب

 اخبار اختصاصي هم چيزي است كه به نام پوليتزر ثبت

شده است . اصرار پوليتزر به مردمي نگاري و تلاش براي

يافتن اخبار و مطالب اختصاصي چهره رسانه ها را در جهان

تغيير داده و به پيشبرد تمدن و رعايت حقوق مدني كمك

بسيار كرده است. پوليتزر كه ناشر چند نشريه بود براي

 پيشبرد حرفه روزنامه نگاري به تاسيس مدرسه روزنامه

 نگاري در دانشگاه كلمبيا كمك كرد. خانواده پوليتزر كه از

 يهوديان مجارستان بودند ، هنگامي كه او بسيار جوان بود

، به آمريكا مهاجرت كرده بودند و او كه زبانهاي آلماني و

 فرانسه را نيز مي دانست بكار روزنامه نگاري پرداخت و

در اين حرفه موفق شد. او کار روزنامه نگاري را از ترجمه

 مقالات نشريات اروپايي براي چاپ در روزنامه هاي آمريکا

 آغاز کرده بود.

 

 

29اكتبر1923- 7آبان :تأسيس جمهورى تركيه

 

29 اكتبر سال 1923 پارلمان تركيه كه عنوانش مجلس كبير بود،

 راي به جمهوري شدن اين كشور داد و به اتفاق آراء مصطفي

 كمال پاشا (آتاترك) را به رياست جمهوري برگزيد.
جمهوري تركيه به جاي امپراتوري عثماني كه براي

 چند قرن قلمرو پهناوري را از سرزمنيهاي عربي و

اروپايي در اختيار داشت ، استقرار يافت. آخرين

سلطان عثماني به خارج از تركيه فرار كرده بود.

جنگ جهاني اول كه در آن عثماني متحد آلمان بود

 به عمر آن امپراتوري پايان داد. از سرزمينهاي اروپايي

 عثماني مقدار كمي نيز نصيب تركيه شده است.
مجلس كبير در 29 اكتبر 1923 پايتخت را از استانبول

 به آنقوره (انكارا) در اناتولي (آسياي صغير) انتقال

داد و تركي را زبان رسمي همه تركيه قرار داد. چند

 سال بعد الفباي تركيه نيز لاتين شد و كلمات برحسب

 تلفظ آنها نوشته شد.